Odd Fellow sinds 1981

Mijn lidmaatschap omspant een periode van meer dan vier decennia, een tijd waarin de Nederlandse maatschappij ingrijpend is veranderd. Vanuit mijn positie als Odd Fellow heb ik de evolutie van de samenleving van dichtbij meegemaakt, getoetst aan de tijdloze idealen van Vriendschap, Liefde en Waarheid.

Hieronder volgt een reflectie op de maatschappelijke veranderingen sinds 1981, bezien door de lens van het Odd Fellowship.

De Veranderende Maatschappij

Toen ik  in 1981 toetrad, stond Nederland aan de vooravond van een decennium van economische herstructurering en de opkomst van het neoliberalisme. De overheid trok zich geleidelijk terug, en het sociaal weefsel – de traditionele steunpilaren van kerk, vakbond en zuil – begon te scheuren. Vandaag de dag leven we in een hyperverbonden, maar paradoxaal genoeg, vaak gefragmenteerde samenleving. De kernwaarden van Odd Fellowship hebben in deze verschuiving een nieuwe, soms urgentere, betekenis gekregen.

1. Van Solidariteit door Voorzieningen naar Actieve Naastenliefde

De Odd Fellows-orde is historisch geworteld in de notie van onderlinge bijstand en sociale zekerheid voor haar leden in tijden van nood (ziekte, overlijden). In de vroege jaren '80 waren veel van deze behoeften in Nederland overgenomen door een sterke verzorgingsstaat.

Echter, de daaropvolgende decennia kenmerkten zich door:

 * Decentralisatie en Privatisering: De overheid droeg taken over aan de markt en de burger. Hierdoor ontstond een grotere behoefte aan vrijwillige, lokale inzet.

 * Individualisering: Mensen staan vaker alleen. De druk op mantelzorg en het bestrijden van eenzaamheid namen toe.

Vanuit het Odd Fellowship-ideaal van Liefde (Naastenliefde) zien we een verschuiving in de praktische invulling:

 * Vroeger (ca. 1981): De nadruk lag wellicht meer op de binnenlogulaire steun, en externe liefdadigheid was vaak financieel en incidenteel.

 * Nu: De nadruk is sterker verschoven naar actieve maatschappelijke inzet in de lokale gemeenschap. Denk aan het runnen van kringloopboekenwinkels ten behoeve van het goede doel, het ondersteunen van hospices, of het bieden van hulp aan dak- en thuislozen. De Odd Fellow staat midden in de maatschappij en vult de gaten op die de terugtrekkende overheid achterliet. De praktische liefdadigheid is geëvolueerd van 'onderlinge verzekering' naar maatschappelijk ondernemerschap en directe zorg voor de kwetsbaren.

2. De Digitale Revolutie en de Noodzaak van Echte Vriendschap

Toen ik  in 1981 toetrad, waren de sociale contacten nog primair fysiek en lokaal georganiseerd. Sinds de opkomst van het internet, de smartphone en sociale media zijn we altijd verbonden, maar is de kwaliteit van het sociale verkeer veranderd.

De Odd Fellow-kernwaarde Vriendschap – het overbruggen van verschillen en het opbouwen van een band door verdiepende gesprekken in een vertrouwelijke omgeving  is nu een vitaal tegengewicht tegen de oppervlakkigheid van online interactie:

 * Uitdaging van het Hedendaagse Lidmaatschap: In een tijd waarin lidmaatschappen van maatschappelijke organisaties afnemen, bieden de loge-avonden nog steeds een zeldzame plek voor diepgang, bezinning en introspectie.

 * De Loge als Anker: Voor velen is de loge, met haar vaste ritualen en veilige sfeer, een analoog anker in een vluchtige, digitale wereld. Hier groeien vriendschappen voor het leven, gebaseerd op vertrouwen en persoonlijke kwetsbaarheid, niet op online likes of volgers.

3. Culturele Verschuivingen en de Zoektocht naar Waarheid en Zelfreflectie

Sinds 1981 heeft de maatschappij een enorme culturele en intellectuele transformatie doorgemaakt:

 * Einde van Grote Verhalen: De traditionele ideologische en religieuze zekerheden zijn verder afgebrokkeld.  Er is een grotere diversiteit aan meningen en levensbeschouwingen.

 * Toenemende Complexiteit: Globalisering, klimaatverandering, en snelle technologische vooruitgang maken de wereld complexer en veroorzaken soms maatschappelijke onrust.

De Odd Fellow-zoektocht naar Waarheid en ethisch handelen speelt hierop in:

 * De Nieuwe Bezinning: Logezittingen fungeren als 'werkplaatsen' waar leden, los van politieke of religieuze dogmatiek, worden aangezet tot ethisch denken en handelen.

De focus ligt op het delen van kennis uit de wereld van nu, het bespreken van maatschappelijke gebeurtenissen, en het toepassen van oude symbolen voor zelfreflectie en innerlijke verdieping.

4. De Interne Evolutie: Van Gescheiden naar Gezamenlijk

Een cruciale interne verandering in de periode van het lidmaatschap is de evolutie in de structuur van de Orde, die de maatschappelijke trend van gelijkheid en inclusie weerspiegelt:

 * Rebekkah Loges: Hoewel de Rebekkah-loges (vrouwenloges) al sinds de late 19e eeuw bestaan en in 1972 zelfstandig werden, markeert de oprichting van de gemengde Grootloge voor Nederland en België in 2002 een belangrijke stap in de formele erkenning van broederschap en zusterschap over de seksen heen.

 * Inclusiviteit: Ook de wereldwijde stap om formele raciale clausules uit de ritualen te schrappen (hoewel dit historisch gezien al vóór de jaren '80 speelde) benadrukt de evolutie naar de moderne invulling van het ideaal dat alle mensen, ongeacht achtergrond, broeders en zusters van elkaar zijn.  Ik heb deze interne modernisering van de Orde in lijn met de maatschappelijke ontwikkelingen van nabij meegemaakt.

Sinds 1981 is de Odd Fellow-Orde in Nederland een spiegel geweest van maatschappelijke veranderingen:

 * De praktische Liefde evolueerde van een 'onderlinge verzekering' in een sterke verzorgingsstaat naar actieve, lokale vrijwilligersinzet en community building in de participatiesamenleving.

 * De behoefte aan Vriendschap nam toe, doordat de loge een onmisbare plek werd voor diepgaande, analoge verbinding als tegengewicht voor de individualisering en de oppervlakkigheid van de digitale wereld.

 * De zoektocht naar Waarheid werd belangrijker dan ooit als moreel kompas en plaats voor ethische bezinning in een tijd van complexiteit en onzekerheid.

De loge is in deze periode van mijn lidmaatschap geëvolueerd van een broederschap (en zusterschap) met een sterke nadruk op de interne gemeenschap, naar een vitale, maatschappelijk betrokken organisatie die haar tijdloze idealen actief en zichtbaar inzet om het lokale sociale weefsel te versterken.

Het Odd Fellowship is, met haar 200 jaar oude kernwaarden, in de 21e eeuw misschien wel relevanter dan ooit.

Probleem is dat wij dat hier met elkaar weten, maar het moeilijk aan  de buitenwerld kenbaar te maken is, in ieder geval is het voor ons moeilijk om het ledental op niveau te houden.

De Apeldoornse Odd Fellows willen graag hun ledental uitbreiden: elke eerste zaterdag van de maand is er in het Odd Fellowhuis aan het Violierenplein (onderdeel van wijkcentrum De Stolp) een inloop koffie middag waar belangstellenden warm ontvangen worden en alle info kunnen krijgen. In de loop van het jaar zullen er ook weer open avonden georganiseerd worden.

 Het Odd Fellowship verdient ook in Apeldoorn een springlevende loge!

Rien F. Inniger